آب یکی از‌ عجیب‌ترین پدیده‌های آفرینش است. بیشتر سطح زمین (حدود سه چهارم) پوشیده از آب است. مجموعه آب‌های موجود در کره زمین، هیدروسفر نامیده می‌شود و برآورد می‌شود حدود 4/1 میلیارد کیلومتر مکعب آب در سطح کره زمین به صورت‌های گوناگون موجود باشد که از این مقدار تنها حدود یک درصد به صورت آب شیرین در دسترس بشر است و به طور کلی بدون آب کلیه اعمال حیاتی انسان متوقف خواهد شد. از این رو است که این منبع حیات بخش در تمام ادوار تاریخ تمدن بشر، همواره نقش و اهمیت روزافزونی داشته است. به گواه تاریخ غالب تمدن‌های بزرگ در کنار رودخانه‌های بزرگ و پرآب بنا شده‌اند. در مناطق کم آب دنیا نظیر منطقه خاورمیانه، مسئله آب یکی از مهم‌ترین عواملی است که در تحول اجتماعی، اقتصادی و سیاسی ملت‌های ساکن آن منطقه تأثیر قاطعی داشته است.

موارد مصرف آب در زندگی امروز بشر بسیار متنوع است و این موارد در زمینه‌های مختلف از قبیل مصارف آشامیدنی، کشاورزی، بهداشتی، دامپروری، تولید نیرو، مصارف مختلف صنعتی، مصارف مختلف شهری و غیره پراکنده است. حال در صورت آلوده شدن آب، استفاده از این ماده حیاتی بعضاً غیر ممکن بوده و یا شدیداً مضر خواهد بود. بنابراین کاهش آلودگی آب یکی از مهم‌ترین راهکارهای عملی برای مقابله و گذر از این بحران جدی می‌باشد. عوامل آلوده‌کننده آب بسیار گوناگونند که در نتیجه توسعه جوامع شهری، صنعتی و کشاورزی و مدیریت ناصحیح می‌باشد و اثرات زیست محیطی جبران‌ناپذیری را در جهت کاهش کیفیت این منبع به دنبال داشته است و این عوامل می‌توانند هم منابع آب‌های زیرزمینی و هم آب‌های سطحی را آلوده کنند. لذا اندازه‌گیری میزان آلودگی‌ها و مواد موجود در آب و پارامترهای مربوط به آب، به منظور کنترل ساده کیفیت آب از اهمیت زیادی برخوردار است. به همین دلیل در این کتاب در صدد برآمدیم تا به تشریح روش‌های اندازه‌گیری مواد موجود در آب بپردازیم.

در تهیه این کتاب، از منابع داخلی و خارجی شامل کتب، مقالات و نشریات مختلف که حاصل سال‌ها مطالعه و تحقیق محققان مختلف بوده است، استفاده شده است. این مجموعه در 15 فصل تنظیم شده است که شامل عناوین زیر است: کلیاتی در رابطه با شیمی آب، اندازه‌گیری اسیدیته آب، اندازه‌گیری قلیائیت آب، اندازه‌گیری سختی آب، اندازه‌‌گیری کل محتوای مواد جامد موجود در آب، اندازه‌گیری اکسیژن محلول در آب (DO)، اندازه‌گیری اکسیژن مورد نیاز شیمیایی آب و پس آب (COD)، اندازه‌گیری یون سولفیت (SO32-) در آب، اندازه‌گیری آهن کل حل شده در آب، اندازه گیری سیلیس موجود در آب به روش آبی هتروپولی، اندازه‌گیری یون سولفات موجود در آب، اندازه‌گیری کربن دی اکسید آزاد موجود در آب، اندازه‌گیری قابلیت هدایت الکتریکی ویژه آب و رابطه آن با TDS، نرم کردن آب به کمک فرایند لایم – سودا و اصلاح کیفیت آب‌های صنعتی.

از آن جا که کتاب حاضر قابل استفاده برای دانشجویان رشته‌های کشاورزی، علوم آب، محیط زیست، عمران، شیمی و غیره در مقاطع مختلف تحصیلی می‌باشد، لذا سعی شده است که متن کتاب با عبارت‌های سلیس و روان تهیه شده و جزئیات مطالب تا حد امکان به صورت کامل تشریح شوند. امید است که مطالب ارائه شده مورد توجه و استفاده دانشجویان، کارشناسان علوم آب و کارشناسان صنعت کشورمان و کلیه علاقمندان به این موضوع قرار گرفته و بتواند آن‌ها را در دستیابی به مطالب کاربردی و جدید یاری رساند.

پیش‌گفتار/7

فصل اول: کلیاتی در رابطه با شیمی آب/15

فصل دوم: اندازه‌گیری اسیدیته آب/29

فصل سوم: اندازه‌گیری قلیائیت آب/35

فصل چهارم: اندازه‌گیری سختی آب/45

فصل پنجم: اندازه‌گیری کل محتوای مواد جامد موجود درآب/59

فصل ششم: اندازه‌گیری اکسیژن محلول در آب /67

فصل هفتم: اندازه‌گیری اکسیژن مورد نیاز شیمیایی آب و پس‌آب /79

فصل هشتم: اندازه‌گیری یون سولفیت/87

فصل نهم: اندازه‌گیری آهن در آب/93

فصل دهم: اندازه‌گیری سیلیس موجود در آب به روش آبی هتروپولی/105

فصل یازدهم: اندازه‌گیری یون سولفات در آب/113

فصل دوازدهم: اندازه‌گیری کربن دی اکسید آزاد موجود در آب/125

فصل سیزدهم: اندازه‌گیری قابلیت هدایت الکتریکی ویژه آب و رابطه آن با /133

6-13- روش کار اندازه‌گیری هدایت الکتریکی ویژه آب و محاسبه /138

فصل چهاردهم: نرم کردن آب به کمک فرایند لایم – سودا/141

فصل پانزدهم: اصلاح کیفیت آب‌های صنعتی/149

منابع/195